Czy wiesz jaka jest procedura orzekania o alimentach dla rozwiedzionego małżonka?

Przepis dotyczący tej kwestii jest sformułowany w sposób mało czytelny, stąd poniżej omówię przesłanki uzyskania przedmiotowego świadczenia alimentacyjnego.

Przepis art. 60 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który dotyczy omawianej kwestii, przewiduje dwa tryby ubiegania się o świadczenie alimentacyjne przez małżonka.

Określony w paragrafie 1 art. 60 kro obowiązek dostarczania środków utrzymania przez zobowiązanego małżonka aktualizuje się w sytuacji, gdy wnioskujący o pomoc alimentacyjną:

1. nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, czyli z tego uprawnienia może skorzystać małżonek niewinny bądź współwinny rozkładu pożycia. Nadto obowiązek ten może być orzeczony, jeśli Sąd nie orzeka o winie któregokolwiek z małżonków.
2. oraz małżonek ten pozostaje w niedostatku. To pojęcie dotyczy życia poniżej poziomu godziwego, gdy małżonek wnoszący o przyznanie alimentów nie może własnymi siłami, mimo dokładania wymaganej staranności, zaspokoić swoich potrzeb w całości lub w części. Potrzeby te są uzależnione m.in. od wieku  czy stanu zdrowia osoby uprawnionej do alimentów. Jeśli te potrzeby mogą być zaspokajane, czyli stan niedostatku nie wystąpił, alimenty nie przysługują, nawet gdyby małżonek zobowiązany posiadał znaczne możliwości finansowe.

Sąd ustala kwotę alimentów, uwzględniając usprawiedliwione potrzeby małżonka uprawnionego do świadczeń oraz możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego.

Przewidziany w paragrafie 2 art. 60 k.r.o. przewiduje, że świadczeń alimentacyjnych po rozwodzie może dochodzić także

1. małżonek niewinny od małżonka wyłącznie winnego za rozkład pożycia,
2. małżonek domagający się alimentów nie musi pozostawać w niedostatku, jednakże musi wykazać, że jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu na skutek orzeczenia rozwodu. Istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego ma być bezpośrednim następstwem rozwodu, może dotyczyć zwiększenia się potrzeb małżonka nieuznanego za winnego rozkładu pożycia bądź zmniejszenia jego środków do życia. To pogorszenie stanu majątkowego ma być odczuwalne. Sąd badający spełnienie omawianej przesłanki ustawowej, porównuje sytuację materialną małżonka w jakiej ten znajdzie się po orzeczeniu rozwodu, z sytuacją, w jakiej by się znajdował, gdyby pożycie małżonków było kontynuowane. Sąd bada także czy małżonek uprawniony do alimentów posiada możliwości wyrównania negatywnych skutków rozwodu dla swojej sytuacji materialnej, np.  poprzez podjęcie zatrudnienia, zwiększenie kompetencji zawodowych.

Ustawa przewiduje przypadki wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego dla małżonka.

1. Po pierwsze - to wygasa zawsze, gdy małżonek uprawniony do alimentów wstąpi w nowy związek małżeński. Nie ma znaczenia fakt zawarcia nowego małżeństwa przez małżonka zobowiązanego, może to mieć ewentualnie wpływ na wysokość świadczenia.
2. Po drugie - drugi przypadek dotyczy sytuacji, gdy zobowiązanym do alimentacji jest małżonek nieuznany za winnego rozkładu pożycia względem małżonka, który również nie ponosi winy. Ustawodawca wyznacza w tym przypadku maksymalny czas trwania obowiązku alimentacyjnego, tj. 5 lat liczone od uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód. Jednocześnie przewidziany jest wyjątek dla przedłużenia alimentacji, tj. wyjątkowe, szczególne okoliczności, przy czym z takim wnioskiem musi wystąpić sam uprawniony. Do wyjątkowych okoliczności można zaliczyć ciężką chorobę, wypadek małżonka skutkujący powstaniem stanu niezdolności do pracy.
3. Poza tymi dwoma przypadkami, obowiązek alimentacyjny wygasa na skutek śmierci uprawnionego lub zobowiązanego do płacenia alimentów. Nadto w razie zmiany stosunków, możliwe jest wystąpienie z powództwem o uchylenie alimentów między rozwiedzionymi małżonkami.

Podstawa prawna: art. 60, art. 138, art. 139 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020, poz. 1359 z późn. zm.)

Zamieszczone treści mają charakter wyłącznie informacyjny, nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. W celu skorzystania z usług zapraszam do kontaktu.