W ramach zmian legislacyjnych przed Mistrzostwami Europy w piłce nożnej w 2012 r. w Polsce i na Ukrainie (EURO 2012) zaostrzono odpowiedzialność za niektóre przestępstwa i wykroczenia popełnione w ramach imprez masowych. Elementem tych zmian było między innymi wprowadzenie traktowania jako wykroczenie posiadania w miejscu publicznym noża lub innego, podobnie niebezpiecznego przedmiotu, jeśli okoliczności jego posiadania wskazują na zamiar użycia go w celu popełnienia przestępstwa.

Nieistotne jest, czy posiadający nóż lub tego typu przedmiot rzeczywiście ma zamiar popełnić przestępstwo przy użyciu takiego narzędzia. Ważne są jedynie okoliczności towarzyszące posiadaniu takiego przedmiotu, za które można uznać:

• agresywne lub wulgarne zachowanie posiadacza;
• stan nietrzeźwości lub odurzenie posiadacza;
• przebywanie posiadacza w ramach grupy chuligańskiej, kibicowskiej lub podobnej;
• zasłanianie przez posiadacza twarzy;
• uczestnictwo posiadacza w zbiegowisku, nielegalnym zgromadzeniu, bójce typu „ustawka” itp.
• demonstracyjne okazywanie noża lub takiego przedmiotu, wymachiwanie nim, grożenie jego użyciem itp.;

Każdorazowo orzekając o odpowiedzialności za wykroczenie sąd musi ocenić, czy okoliczności towarzyszące posiadaniu noża lub podobnego przedmiotu faktycznie wskazują na możliwość wykorzystania go do popełnienia przestępstwa.

O braku zamiaru użycia noża lub podobnego przedmiotu w celu popełnienia przestępstwa jednoznacznie świadczyć może np.:

• posiadanie go w celach zawodowych (np. prace remontowo-budowlane, gastronomia, prace plastyczne);
• traktowanie go jako towar handlowy i oferowanie do sprzedaży;
• uczestnictwo posiadacza w survivalu, obozie harcerskim, grze terenowej, rekonstrukcji historycznej itp.
• wykorzystywanie go w standardowych funkcjach (np. gotowanie, zbieranie grzybów, praca artystyczna).

Ponadto ustawodawca nie ogranicza się do samych noży, ale przewiduje sankcje za posiadanie także innych, podobnie niebezpiecznych przedmiotów, przez co należy rozumieć rzeczy, które z uwagi na swoje właściwości mogą spowodować obrażenia ciała lub utratę życia, np. maczeta, siekiera, tasak, sekator, nożyczki, pilnik do metalu, miecz, sierp, kosa, ciężki łom, kij do baseballa itp.

Za omawiane wykroczenie sąd może orzec grzywnę (w wysokości od 3000 do 5000 zł), karę ograniczenia wolności (wykonywanie przez miesiąc między 20 a 40 godzin odpłatnej pracy na cele społeczne) albo kary aresztu (w wymiarze między 5 a 30 dni). Ponadto w przypadku skazania sąd obligatoryjnie orzeka przepadek noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, nawet jeśli sprawca wykroczenia nie jest jego właścicielem.

Podstawa prawna: art. 50a § 1 i inne ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r., poz. 734 – tj.).