Nie jest tajemnicą, że na finał sprawy rozwodowej trzeba czekać nierzadko... latami. Zdarza się w związku z tym, że (jeszcze) małżonkowie układają sobie życie w nowych relacjach, w tym rozważają posiadanie potomstwa z nowym partnerem.

Jak decyzja o rodzicielstwie z nowym towarzyszem życia ma się do sprawy rozwodowej w zakresie ustalenia pochodzenia dziecka?

Polskie prawo jest brutalne, bowiem jasno stanowi, że jeżeli dziecko urodziło się w czasie małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki, czyli formalny mąż matki, nawet jeśli faktyczne pożycie ustało, jest niejako z automatu wpisywany do aktu urodzenia dziecka. Taki wpis nie jest złą wolą kierownika urzędu stanu cywilnego, lecz jest wymuszony wprost przez przepisy prawa. Pamiętać należy, że termin „ustanie małżeństwa” to dzień uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a nie dzień ogłoszenia orzeczenia przez sąd.  

Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki można obalić wyłącznie na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, które jest ograniczone terminem wynoszącym dla matki dziecka i jej (formalnego) męża, który nie jest ojcem dziecka - rok od dnia, w którym dowiedzieli się, że dziecko nie pochodzi od (formalnego) męża matki, nie później jednak niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Dla dziecka termin ten rozpoczyna się dopiero po osiągnięciu przez nie wieku pełnoletniego i także wynosi rok od dnia, w którym dziecko dowiedziało się, że nie pochodzi od męża swojej matki. Jeżeli dziecko dowiedziało się o tej okoliczności przed dniem osiągnięcia pełnoletności, termin do wytoczenia powództwa i tak rozpocznie swój bieg dopiero po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości.

Pamiętać trzeba, że powództwo o zaprzeczenie ojcostwa możemy wytoczyć dopiero po urodzeniu się dziecka.

Skuteczne obalenie pochodzenia dziecka od męża matki otwiera drogę do uznania dziecka przez biologicznego ojca lub wytoczenia powództwa o ustalenie ojcostwa.

Modyfikacją wspomnianego domniemania jest sytuacja, gdy po ustaniu pierwszego małżeństwa (po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego) matka spodziewająca się dziecka z nowym partnerem zawrze drugi związek małżeński, np. z biologicznym ojcem. Wówczas w razie urodzenia się dziecka przed upływem trzystu dni od ustania pierwszego małżeństwa, domniemanie pochodzenia dziecka zostanie przerzucone na drugiego męża (nowego partnera). Tym samym możliwe jest uniknięcie procedury zaprzeczenia ojcostwa, jeżeli rozwód zostanie orzeczony prawomocnie i następnie przed urodzeniem się dziecka matka wstąpi w nowy związek małżeński z biologicznym ojcem dziecka (nowym partnerem).

Z omawianym domniemaniem pochodzenia dziecka od męża matki wiąże się wiele problemów, bowiem mąż matki do czasu zaprzeczenia jego ojcostwa zachowuje pełnię praw rodzicielskich, jest także teoretycznie obowiązany do wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka, zatem plany rodzicielskie z nowym partnerem należy podejmować z rozwagą i świadomością istnienia wspomnianych domniemań oraz konkretnych terminów do ich obalenia.

W tych i innych przypadkach z zakresu prawa rodzinnego służę pomocą i zapraszam do kontaktu z Kancelarią!

Podstawa prawna: art. 62, art. 63, art. 69, art. 70 art. 72 i art. 73 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809).

Zamieszczone informacje nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. W celu skorzystania z usługi prawnej zapraszam do kontaktu. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania przedstawionych treści.