Czym jest wina w rozkładzie pożycia małżeńskiego?

W kodeksie rodzinnym i opiekuńczym próżno szukać definicji winy, stąd w praktyce sądy odwołują się do regulacji prawa cywilnego. Przyjmuje się, że na pojęcie winy składają się dwa elementy, które muszą wystąpić łącznie, tj. obiektywny i subiektywny.

Obiektywna część to nic innego jak naruszenie określonych obowiązków ustawowych lub mających zakorzenienie w zasadach współżycia społecznego (normach moralnych). Na małżonkach z mocy ustawy spoczywa obowiązek wzajemnej pomocy, wierności, przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny itp. Element subiektywny winy sprowadza się do naganności, niegodziwości zachowań współmałżonka.

Omawiając kwestię winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego przyznać trzeba, iż ta część orzeczenia rozwodowego wywołuje wśród rozwodzących się małżonków największe emocje. Pierwsza wątpliwość, która przychodzi na myśl dotyczy skutków orzeczenia winy małżonka, w skrócie jaki ma wpływ na pozostałe kwestie będące przedmiotem rozpoznania sądu, tj. na orzeczenie o władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, kontakty rodzica z dzieckiem i alimenty.

Orzeczenie winy poza poczuciem satysfakcji, jak to określają strony sporu, ma wpływ wyłącznie na kwestie orzeczenia alimentów na rzecz współmałżonka, nie ingeruje w ustalenie kto i w jakim zakresie sprawuje władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi, w zakres kontaktów rodzica z dzieckiem, wreszcie także na zakres alimentów na rzecz małoletnich dzieci małżonków.

Sąd rozwodowy posiada cztery możliwości orzeczenia o winie, tj.:

• orzeka o wyłącznej winie jednego z małżonków;
• orzeka o współwinie małżonków – w tym miejscu zaznaczyć trzeba, że sąd nie stwierdza „procentowo” ani w żaden inny sposób współprzyczynienia się małżonków do rozkładu pożycia małżeńskiego. Jeżeli sąd stwierdzi, że oboje współmałżonkowie zawinili, orzeka wówczas ich współwinę, bez podziału na mniejszego i większego winowajcę. Małżonek, który zawinił powstanie jednej z wielu przyczyn rozkładu, musi być uznany za współwinnego, chociażby drugi małżonek dopuścił się wielu, i to cięższych, przewinień;
• orzeka, że żaden z małżonków nie ponosi winy;
• nie orzeka o winie (nie bada tej kwestii w toku postępowania) – w tym przypadku jest to możliwe wyłącznie na zgodny wniosek stron. Takie orzeczenie jest równoznaczne w skutkach z punktem poprzedzającym, czyli przyjmuje się, że żaden z małżonków nie ponosi winy.

Orzeczenie przez sąd winy jednego z małżonków lub też współwiny obydwojga z nich rodzi prawo dochodzenia alimentów, a ze szczegółami dotyczącymi tej kwestii mogą się Państwo zapoznać TUTAJ.

PODSTAWA PRAWNA: art. 57 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 , poz. 2809)

Zobacz także: wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2000 r., V CKN 323/00, LEX nr 52485

Stan prawny na dzień publikacji wpisu.

Zamieszczone informacje nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. W celu skorzystania z usługi prawnej zapraszam do kontaktu. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania przedstawionych treści.